Uit onderzoek blijkt dat borstzelfonderzoek niet leidt tot minder sterfte aan borstkanker. Ook wordt borstkanker bij vrouwen die regelmatig hun borsten onderzoeken niet vroeger ontdekt. Iedere vrouw moet dan ook zelf de keuze maken of ze borstzelfonderzoek wil doen.
Hier vindt u informatie over hoe u liggend en staand borstzelfonderzoek kunt uitvoeren. Zo kunt u zelf bepalen of u dit wilt doen. Merkt u aanhoudende veranderingen aan uw borst op? Dan is het verstandig uw huisarts te raadplegen.
Wanneer en waar
Doe het borstzelfonderzoek zo mogelijk overdag. Waar u uw borsten onderzoekt, maakt in principe niet uit: in bad, onder de douche, in een warme kamer op bed of voor de spiegel. Als het maar een plek is waar u zich prettig voelt. Voor het eerste deel van het onderzoek heeft u een spiegel nodig.
Menstruatie
U kunt het borstzelfonderzoek het beste één week na de menstruatie doen. Dan zijn de borsten het makkelijkst te onderzoeken. Sommige vrouwen hebben namelijk voor de menstruatie last van wat gezwollen en pijnlijke borsten. Ook kunnen dan knobbeltjes voelbaar zijn. Over het algemeen gaat het hierbij om normale verschijnselen die vaak maandelijks terugkeren. Dit hangt samen met veranderingen in de aanmaak van hormonen in het lichaam. Verdwijnen deze klachten niet vanzelf, ga dan naar uw huisarts voor verder onderzoek.
Zelf uw borsten onderzoeken
Ga voor de spiegel zitten of staan met uw armen ontspannen langs uw lichaam en bekijk uw borsten nauwkeurig.
Zijn er veranderingen te zien:
- in de grootte of de vorm van de borsten?
- aan de huid, bijvoorbeeld rimpels, zwellingen, een kuiltje of een verkleuring?
- aan de tepel, bijvoorbeeld een intrekking, afscheiding of eczeem?
Leg vervolgens uw handen achter uw hoofd en kijk opnieuw of een van de genoemde veranderingen te zien is.
Controleer zowel bij liggend als staand borstzelfonderzoek de tepel en het gebied er omheen. Als u de tepel rustig een beetje naar voren trekt, moet deze soepel meegeven.
Hier volgen eerst instructies voor borstzelfonderzoek terwijl u staat. Voor vrouwen met grotere borsten is het beter om het onderzoek
liggend te doen. Hierdoor komt de borst plat op de borstkas te liggen waardoor deze makkelijker te onderzoeken is.
Zie ook
Borstzelfonderzoek terwijl u staat
Veel vrouwen geven er de voorkeur aan het borstzelfonderzoek staand, onder de douche te doen. U hoeft zich er dan niet speciaal voor uit te kleden en de huid is glad door water en zeep.
Leg uw linkerarm tijdens of na het douchen achter uw hoofd en leg uw rechterhand op uw linkerborst. Let erop dat de borstspier ontspannen is. Deel in gedachten uw linkerborst in vieren.
Onderzoek achtereenvolgens de vier gedeelten van uw borst. Begin rechtsboven, ga vervolgens naar rechtsonder, dan linksonder en eindig linksboven (zie kleine illustratie). Maak met de vier gesloten en gestrekte vingers van uw rechterhand kleine ronddraaiende bewegingen van de rand van uw borst naar de tepel toe. Beweeg rustig met wat lichte druk. Controleer ook de tepel en het gebied eromheen.
Buig voorover en ondersteun de gehele onderkant van de linkerborst met uw linkerhand. Tast de borst met uw vlakke rechterhand rondom af. Maak daarbij een rollende beweging en zorg voor voldoende druk. Op deze manier kunt u het diepergelegen borstklierweefsel op veranderingen controleren.
Blijf voorovergebogen staan en laat uw linkerarm ontspannen naar beneden hangen. Druk met de handpalm van uw rechterhand uw borst licht naar het midden. Controleer zo met gestrekte vingers de linkeroksel op knobbeltjes of verdikkingen. Begin bovenin de oksel en laat de vingers langzaam naar beneden glijden.
Borstzelfonderzoek terwijl u ligt
Ga op bed liggen, leg een kussen onder uw linkerschouder en plaats uw linkerhand onder uw hoofd. Deel in gedachten uw linkerborst in vieren. Onderzoek achtereenvolgens de vier gedeelten van uw borst. Begin bij uw linkerborst rechtsboven. Maak met vier gesloten en gestrekte vingers van uw rechterhand vanaf de rand van de borst kleine ronddraaiende bewegingen naar de tepel toe. Bevoel op deze manier van boven naar beneden de gehele binnenkant van uw borst. Begin daarbij steeds aan de rand van de borst. Beweeg rustig met wat lichte druk, terwijl uw vingertoppen plat op de borst blijven liggen. Voel ook goed rond de tepel.
Bij het borstzelfonderzoek kunt u bodylotion gebruiken om uw vingers wat makkelijker over uw borst te laten glijden. Voordat u de buitenkant van uw linkerborst onderzoekt, haalt u uw linkerarm onder uw hoofd vandaan en legt deze losjes langs uw lichaam. Begin linksonder vanaf de buitenzijde. Maak weer met gestrekte vingers kleine draaiende bewegingen naar de tepel toe.
Maak ook bij het linker bovengedeelte van uw borst ronddraaiende bewegingen van de rand van de borst naar de tepel toe. Maak vervolgens deze beweging vanaf de tepel tot boven de linkeroksel, om het gedeelte van uw borst vlakbij de oksel te controleren.
Leg uw arm wat meer opzij en druk met de handpalm van uw rechterhand uw borst licht naar het midden. Controleer zo met gestrekte vingers de linkeroksel op knobbeltjes of verdikkingen. Begin bovenin de oksel en laat uw vingers langzaam naar beneden glijden.
Controleer ook uw tepel en het gebied eromheen.