Roken is in Nederland een van de belangrijkste doodsoorzaken. Van de tien sterfgevallen aan kanker, zijn er drie door roken veroorzaakt: dat zijn bijna 12.000 sterfgevallen per jaar in Nederland.
In sigarettenrook zitten schadelijke stoffen die het erfelijk materiaal (DNA) van lichaamscellen beschadigen. Door schade aan het DNA ontregelen de deling, groei en ontwikkeling van de cellen. Dit leidt vervolgens tot overmatige celdeling, waardoor een tumor ontstaat. Hoe langer, hoe meer en hoe dieper geïnhaleerd wordt, hoe hoger het risico op kanker door roken. Zelfs bij één sigaret per dag is het risico om kanker te krijgen groter dan voor niet-rokers. Door te stoppen met roken neemt het risico op kanker door roken af.
- Roken vergroot het risico op meer dan alleen longkanker. Ook het risico op tumoren in het hoofd-/halsgebied (waaronder slokdarmkanker en strottenhoofdkanker), maagkanker, leverkanker, alvleesklierkanker, nierkanker, blaaskanker,baarmoederhalskanker en acute myeloide leukemie neemt toe. Meer weten over kankersoorten bij rokers.
- Bovendien vergroot roken het risico op hart- en vaatziekten, diabetes, een beroerte, bronchitis, longemfyseem, en tandvleesontstekingen. Rokers krijgen vaker dan niet-rokers: de Ziekte van Crohn, Alzheimer, Reumatoide Artritis.
- Jaarlijks worden 400.000 rokers chronisch ziek. Kankerpatiënten zijn hiet nog niet in meegenomen.
- Tabak heeft een negatieve invloed op het uiterlijk. Roken veroudert de huid bijvoorbeeld sneller, maakt deze grauwer (door vaatvernauwing), verkleurt het gebit en tast het zelfs aan.
- Roken kan leiden tot verminderde vruchtbaarheid; Bij mannen kan roken leiden tot potentieproblemen én kan de kwaliteit van het zaad achteruitgaan. Bij vrouwen heeft roken invloed op de kwaliteit van de eicellen.
Mannen - vrouwen - jongeren
Vroeger rookten veel meer mannen dan vrouwen. Dat nu anders: in 2010 rookten bijna drie op de tien vrouwen (26 procent) tegenover 28 procent van de mannen. Het aantal mannen dat rookt daalt en het aantal vrouwen dat rookt stijgt licht (in 2009 rookte 24 procent van de vrouwen). Steeds meer vrouwen zullen te maken krijgen met de schadelijke effecten van roken.
Jongeren beginnen steeds vroeger met roken, ook al ligt de leeftijdsgrens voor de verkoop op tabakswaren op zestien jaar. Dit is een zorgelijke ontwikkeling want hoe langer iemand rookt, hoe hoger zijn of haar risico om kanker te krijgen.
Rookreclame
De tabaksindustrie mag zich in haar reclame niet richten op jongeren. Jongeren worden wel indirect aangesproken. Op allerlei manieren voert de tabaksindustrie sluikreclame uit om jongeren toch te beïnvloeden. Zo sponsort de tabaksindustrie veel films. Uit diverse onderzoeken blijkt dat het kijken naar films waarin door populaire acteurs wordt gerookt, het rookgedrag van jongeren stimuleert. De Amerikaanse professor Stanton A. Glantz voert al jaren campagne om het roken in films te verminderen.
In Nederland worden verschillende voorlichtingsactiviteiten uitgevoerd, onder andere door STIVORO, een dochterorganisaties van KWF Kankerbestrijding. Het beschikbare budget dat in Nederland voor preventieactiviteiten voor jongeren beschikbaar is, is echter een fractie van wat de tabaksindustrie heeft voor haar marketingactiviteiten.